សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អញ្ជើញបើកសន្និសីទចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ក្រោមប្រធានបទយុទ្ធសាស្ត្រកំណើនថ្មីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

2025-03-05 10.52.22

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ “យុទ្ធសាស្ត្រកំណើនថ្មីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា អាទិភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់និងនិរន្តរភាព” នាព្រឹកថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។

សម្តេចធិបតីបានថ្លែង​​បញ្ជាក់ថា ការស្រាវជ្រាវ និងការប្រមូលទិន្នន័យនិងព័ត៌មាន,ការវិភាគឱ្យបានច្បាស់លាស់ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​ និងការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ គឺជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ ព្រោះថា បើទិន្នន័យនិងព័ត៌មានដែលប្រមូលបានខុស នោះការសម្រេចចិត្តក៏ខុស ហើយការរៀបចំគោលនយោបាយក៏ខុសដូចគ្នា។

ការណ៍នេះនឹងធ្វើឱ្យខាតបង់ច្រើន រួមទាំងធនធានហិរញ្ញវត្ថុ និងពេលវេលា ហើយអ្នកដែលត្រូវអន្តរាគមន៍ជួយពិតប្រាកដត្រូវបានទុកចោល និងពេលខ្លះការអន្តរាគមន៍ខុសគោលដៅ ធ្វើឱ្យមានបញ្ហាលើសដើម។

ជាមួយគ្នានេះសម្ដេចបរវធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបំផុសគំនិតឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ពិភាក្សាលើលើបរិការ​ណ៍​​សកល រួមមាន ៖ (១). ការកើនឡើងនូវចរន្តគាំពារនិយម ដែលអាចឈានទៅដល់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងសង្រ្គាមបច្ចេកវិទ្យា; (២). ការ​ចាប់​ផ្ដើ​មពឹង​ផ្អែក​កាន់តែខ្លាំង​ឡើងលើ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​តំបន់ ​ដើម្បី​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (៣). សម្ទុះនៃការធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថលកាន់តែលឿន ជាពិសេសលើបញ្ញាសិប្បនិមិ្មត, និង (៤). និន្នាការកើនឡើងនៃអន្តរកាលបៃតង តួយ៉ាងដូចជាការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើង និងរថយន្តអគ្គិសនី ជាដើម ។

បន្ថែមពីនេះ ក្នុងបរិការណ៍កម្ពុជា, សូម​មាន​ការពិភាក្សាឱ្យបានផុលផុសលើ ៖ (១). ការកំណត់ និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យដែលជាប្រភពកំណើនថ្មី​ (២). ការត្រៀមលក្ខណៈចាកចេញពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច (៣). យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនមីក្រូ, តូច និង មធ្យម និងធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និង (៤). ការអភិវឌ្ឍជំនាញបច្ចេកទេស បំពេញគម្លាតនៃជំនាញ (Skill gap) និងការបំពេញតម្រូវការនាពេលអនាគត ។

សម្ដេចបវរធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានផ្តល់ជាអនុសាសន៍ជូន វិទ្យាស្ថាន បណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDRI) ដើម្បីបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ន ជាពិសេសលើកិច្ចការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន ឱ្យកាន់តែមានគុណភាពខ្ពស់ប្រកបដោយគុណវុឌ្ឍិ សម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាសាធារណជនទូទៅ រួមមាន៖ ទី១). ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ​ក្នុងតំបន់ ដើម្បីទទួលបាននូវទស្សនាទានបន្ថែម ជាមួយនឹងចក្ខុវិស័យកាន់តែទូលំទូលាយ ក្នុងគោលដៅបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័ន សម្រាប់បម្រើដល់ការវិភាគ និង សិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ចំណុច ទី២). ការបំផុសគំនិតជជែកពិភាក្សាអំពីកិច្ចអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ការបំផុសស្មារតីចូលរួមជជែកពិភាក្សា, ផ្តោះប្តូរយោបល់ និង ហ៊ានលើកជាមតិយោបល់ក្នុងន័យស្ថាបនា និងកែលម្អ; និង ទី៣).បន្តបំពេញតួនាទីជាសេវាមជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលទិន្នន័យ និងបោះពុម្ពផ្សាយឯកសារស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណវិស័យ និងគុណវិស័យ ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន និងទិន្នន័យបឋម (Primary data) តាមរយៈការចុះប្រមូលទិន្នន័យ និង ស្ទង់មតិ ព្រោះថាសុក្រឹតភាព និងសង្គតិភាពនៃទិន្នន័យបឋម ឬ អាចហៅថាទិន្នន័យកម្រិតមីក្រូ (Micro data) គឺមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជាធាតុចូលក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយ ឬ តម្រង់ទិសវិធានការគោលនយោបាយឱ្យកាន់តែចំគោលដៅ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង៕

 

 


3e2ef29d5a594202a43d987d1312df56-750
ឥណ្ឌាកំពុងពិភាក្សាជាមួយរុស្ស៊ី បេឡារុស និងម៉ារ៉ុក ដើម្បីជំរុញការនាំចូលជី

ញូវដែលី៖ ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជាប្រទេសនាំចូលជីឈានមុខគេ កំពុងពិភាក្សាដើម្បីបង្កើនការទិញជីពីប្រទេសរុស្ស៊ី បេឡារុស និងពីប្រទេសម៉ារ៉ុក ខណៈពេលភាពតានតឹងនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងការរឹតបន្តឹងការនាំចេញជីរបស់ចិន កំពុងតែបង្ក ហានិភ័យនៃការផ្គត់ផ្គង់ មុនរដូវដាំដុះខាងមុខនេះ។ ឥណ្ឌា ដែលវិស័យកសិកម្មជាសសរគ្រឹះសេដ្ឋកិច្ច នាំចូលជីសំខាន់ៗ មានដូចជា ជីអ៊ុយរ៉េ ជីផូស្វាតឌីអាមីញ៉ូម និងផូតាស ព្រមទាំងឧស្ម័នធម្មជាតិ ដែលជាវត្ថុធាតុដើមសំខាន់សម្រាប់ផលិតជីអ៊ុយរ៉េ។ នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ការផ្គត់ផ្គង់ប្រហែលពាក់កណ្តាលនៃការនាំចូលផូស្វាតឌីអាមីញ៉ូម និងជីអ៊ុយរ៉េ របស់ឥណ្ឌា ដោយប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ជីផូស្វាត ឌីអាមីញ៉ូម ធំបំផុត ខណៈពេលប្រទេសអូម៉ង់ ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់​ជីអ៊ុយរ៉េ​ធំជាងគេបង្អស់។ ប្រភពពីអ្នកស្គាល់បញ្ហានេះ បាននិយាយដោថា «យើងមានស្តុកជីច្រើនជាងឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែប្រសិនបើសង្គ្រាមបន្ត​អូស​បន្លាយ​យូរ ស្ថានភាពអាចកាន់តែតានតឹង»។ ឥណ្ឌាកំពុងទាក់ទងជាមួយរុស្ស៊ី និងប្រទេសផ្សេងទៀត ដើម្បីនាំចូលជីមក​ផ្គត់ផ្គង់​បន្ថែមក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែខាងមុខ។ លោកបន្ថែមថា ទោះបីជាក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌានាំចូលជីដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់ខ្លួនជាលក្ខណៈបុគ្គលក៏ដោយ ក៏ពួក​គេ​ចរចា​ជាសមូហភាពជាមួយអ្នកផ្គត់ផ្គង់ក្រៅប្រទេស ដោយសារវិស័យនេះមានការគ្រប់គ្រងយ៉ាងតឹងរឹង ហើយរដ្ឋាភិបាល​ផ្តល់ឧបត្ថម្ភធនលើការលក់រាយជូនកសិករ។ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសឥណ្ឌា លោក រ៉ានដៀ ចៃស្វាល់ (Randhir Jaiswal) បាននិយាយថា ប្រទេសឥណ្ឌា​មានវិធីសាស្ត្រចម្រុះក្នុងការនាំចូលជី ហើយបន្តរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជាច្រើនក្នុងបញ្ហានេះ។ លោកបានបន្ថែមថា នាយកដ្ឋានជី បានចាប់ផ្តើមដេញថ្លៃជាមុន […]

0936-19_37_0460_htx-khiet-tam-thuc-hien-100-co-gioi-hoa-khau-gieo-cay-anh-hd-171517
នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាមបញ្ជាឱ្យមានវិធានការរួម ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពផលិតកម្មស្រូវ និងទីផ្សារនាំចេញ

ហាណូយ៖ យោងតាមការចេញផ្សាយជាផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាល បានឱ្យដឹងថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក ផាម មិញជិញ (Pham Minh Chinh) បានអំពាវនាវឱ្យចាត់វិធានការសម្របសម្រួល ដើម្បីធានាបាននូវស្ថិរភាពផលិតកម្ម និងការលក់អង្ករ ចំពេលមានការវិវត្តស្ថានភាពក្នុងស្រុក និងពិភពលោក។ យោងតាមរបាយការណ៍ផ្លូវការ បានបង្ហាញថា សកម្មភាពផលិតកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងការនាំចេញអង្ករ​របស់​វៀតណាម បានបន្តទទួលបានលទ្ធផលគួរឱ្យពេញចិត្ត។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការវិវត្តកាន់តែស្មុគស្មាញ និងមិនអាច​ប៉ាន់​ប្រមាណ​ទុកជាមុនបាន អាចជះឥទ្ធិពលដល់ការផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការ និងតម្លៃអង្ករជាសកល។ ចំណែកនៅក្នុងស្រុក ការប្រមូលផលស្រូវនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ បាននាំឱ្យតម្លៃទិញស្រូវធ្លាក់ចុះ បើធៀបនឹងរយៈពេល​ដូចគ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ​២០២៥កន្លងមកនេះ។ តាមរយៈឯកសារនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងបរិស្ថាន មានភារកិច្ចណែនាំដល់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានឱ្យតាមដាន​យ៉ាងដិត​ដល់នូវការវិវត្តនៃផលិតកម្ម កែលម្អសមត្ថភាពព្យាករណ៍ ពង្រឹងវិធានការទប់ស្កាត់សត្វល្អិតចង្រៃ និងឆ្លើយ​តប​យ៉ាង​សកម្មចំពោះលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនល្អ ដើម្បីការពារដំណាំ និងរក្សាទិន្នផលឱ្យបានគ្រោងទុក ព្រមទាំងកាត់បន្ថយ​ថ្លៃ​ដើម​ផលិតផងដែរ។ ក្រសួងកសិកម្ម និងបរិស្ថាន ត្រូវសម្របសម្រួលជាមួយក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្ម សមាគមម្ហូបអាហារ​វៀតណាម សមាគមឧស្សាហកម្មស្រូវ-អង្ករវៀតណាម និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងអាជីវកម្ម និងកសិករ លើក​កម្ពស់ការទិញស្រូវប្រកបដោយបុរេសកម្ម ការកែច្នៃ និងការនាំចេញ និងធានាបាននូវធ្វើពាណិជ្ជកម្ម​អង្ករ​ប្រកប​ដោយ​ស្ថិរភាព។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច […]

image_2026-04-03_11-19-05 copy
យុវជនជាឆ្អឹងខ្នងដ៏សំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសហគមន៍កសិកម្មឱ្យរីកចម្រើន

ដោយ ញឹក សំអូន កំពង់ឆ្នាំង៖ អ្នកស្រី រិទ្ធ ចន្ថា ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហគមន៍កសិកម្មទឹកហូតមានជ័យក្ដីសង្ឃឹម  បានលើកឡើងថា ការធ្វើកសិកម្មនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលមានការចូលរួមពីយុវជន នឹងមានការអភិវឌ្ឍបានលឿន មានភាពរីកចម្រើន អាចរក្សាស្ថេរភាពស្បៀងអាហារនៅក្នុងសហគមន៍ និងប្រទេសជាតិ។ ដោយសារយុវជនមានឱកាសរៀនបានច្រើនជាងមនុស្សចាស់ ពួកគេអាចធ្វើដំណើរបានឆ្ងាយ មានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ និងអាចរៀនស្វែងយល់ពីបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។ អ្វីដែលសំខាន់ទៀតនោះ យុវជនអាចបន្តវេនពីមនុស្សចាស់បាន និងអាចដឹកនាំអភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងសហគមន៍របស់ពួកគេបានល្អទៀតផង។ យុវជនទាំងអស់ត្រូវងាកមកគិតដើម្បីផ្សារភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយសហគមន៍កសិកម្ម ដែលជាផ្នែកមួយអាចជួយដល់សេដ្ឋកិច្ច ហើយក៏ជាកន្លែងផលិតស្បៀងអាហារដល់ប្រទេសរបស់ខ្លួនឯងផងដែរ។ អ្នកស្រីប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហគមន៍បានលើកឡើងបែបនេះ រួចបន្តថា «ប៉ុន្តែនៅក្នុងសហគមន៍បើមិនមានកម្លាំងមនុស្សចាស់ជួយជំរុញយុវជនឱ្យស្រឡាញ់ខាងវិស័យកសិកម្ម នោះវិស័យកសិកម្មពិតពិបាកជាមិនខាន»។ ដើម្បីដឹកនាំសមាជិកសហគមន៍កសិកម្មទឹកហូតមានជ័យក្ដីសង្ឃឹម អ្នកស្រី រិទ្ធ ចន្ថា បានរៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្រ្តរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ ដល់ឆ្នាំ២០៣០​។ ផែនការនេះក៏មានទាក់ទងជាមួយនឹងការពង្រឹងសមត្ថភាពទៅដល់យុវជន ដើម្បីបណ្ដុះយុវជនឱ្យក្លាយជាអ្នកដឹកនាំ យុវជនអាចក្លាហានបញ្ចេញមតិយោបល់របស់ខ្លួននៅតាមកម្មវិធីថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ជួយលើកកម្ពស់ស្រ្តីឱ្យមានភាពក្លាហានអាចប្រកបរបរ អាជីវកម្មមួយច្បាស់លាស់ និងអាចរកបា្រក់ចំណូលផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារបានក្នុងកម្រិតមធ្យម។ អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៨ សហគមន៍នឹងមានដីមួយកន្លែង ដែលជាទីតាំងមួយសម្រាប់បណ្ដុះបណ្ដាលដល់យុវជននៅក្នុងសហគមន៍របស់ខ្លួន។ អ្នកស្រីបានផ្ញើសារទៅកាន់យុវជនទាំងអស់ថា ការធ្វើការងារជាមួយសហគមន៍ នឹងជួយបង្រៀនពួកគេឱ្យចេះការងារបានច្រើនទាំងរបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ការទំនាក់ទំនងមនុស្សជុំវិញខ្លួន និងចេះរៀបចំផែនការជីវិតរបស់ពួកគេ។ អ្នកស្រី  រិទ្ធ ចន្ថា […]

image_2026-04-03_09-15-21
សហរដ្ឋអាម៉េរិកសម្លឹងមើលលទ្ធភាពនាំចូលកសិផលទៅកាន់ទីផ្សារហ្វីលីពីន

ម៉ានីល៖ ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាម៉េរិកនឹងដឹកនាំបេសកកម្មពាណិជ្ជកម្មទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ដើម្បីពង្រីកលទ្ធភាពនាំចូលទៅកាន់ទីផ្សារហ្វីលីពីនសម្រាប់កសិករ អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងអ្នកផលិតជនជាតិ​អាម៉េរិក រួមទាំងមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មសរុបយ៉ាងហោចណាស់៥៨នាក់ ដើម្បីស្វែងយល់ពីសក្តានុពលទីផ្សារហ្វីលីពីន។ ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាម៉េរិកបានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសហ្វីលីពីន គឺជាទីផ្សារធំជាងគេទី១០ សម្រាប់ផលិតផល​កសិកម្ម និងម្ហូបអាហាររបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ដែលជាមធ្យមមានតម្លៃ៣,៤ពាន់លានដុល្លារក្នុងការនាំចេញប្រចាំឆ្នាំ ក្នុង​រយៈ​ពេលប្រាំឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ ក្រសួងបាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនាថា បេសកកម្មដែលនឹងត្រូវធ្វើឡើង ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ គឺដើម្បីអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់មួយ ដែលបានចរចាដោយ​ប្រធានាធិបតី​អាម៉េរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបានបើកឱកាសថ្មីសម្រាប់ការ​នាំ​ចេញ​ផលិតផលកសិកម្មរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ ស្ថានទូតអាម៉េរិកនៅទីក្រុងម៉ានីល កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា បានផ្សព្វផ្សាយបន្តនូវសេចក្តីប្រកាស​របស់ក្រសួង​កសិកម្ម​សហរដ្ឋអាម៉េរិក អំពីផែនការបំពេញទស្សនកិច្ចនេះ។ អនុរដ្ឋមន្ត្រីអាម៉េរិកទទួលបន្ទុកកិច្ចការពាណិជ្ជកម្ម និងកសិកម្មបរទេស លោកស្រី មីសែល បេគើរីង (Michelle Bekkering) នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូធុរកិច្ចកសិកម្ម សមាគមពាណិជ្ជកម្ម និងតំណាងមកពីក្រសួងកសិកម្មអាម៉េរិក​សរុប​ចំនួន៥៨នាក់ ដើម្បីស្វែងសក្តានុពលទីផ្សារកសិផលរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ លោកស្រីបានលើកឡើងនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ក្រសួងកសិកម្មសហរដ្ឋអាម៉េរិកប្តេជ្ញាធ្វើឱ្យកសិករ អ្នកចិញ្ចឹម​សត្វ និងកសិពាណិជ្ជករអាម៉េរិកទទួលបានទីផ្សាររឹងមាំ និងឱកាសសមស្របនៅបរទេស។ លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ